مقاله
عنوان مقاله :
بررسی پایگاه اطلاعاتی IRANMEDEX و بانکهای اطلاعاتی وابسته به آن از نظر ویژگی ها ، مدیریت اطلاعات و مدیریت دانش
نویسندگان :
حسام صدرالدینی (دانشجوی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی )
فاطمه محمودی (دانشجوی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی )
مقدمه
گسترش روزافزون تکنولوژی بانک اطلاعاتی و نیز افزایش روزافزون تعداد بانکهای اطلاعاتی سبب شده است که سایر سیستم های ذخیره و بازیابی اطلاعات به روشهای غیربانکی متروک شود. همه روزه محصولات جدید نرم افزاری تحت نام "پایگاه اطلاعاتی" عرضه می شود. کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست بنابراین لازم است بدانیم که آیا این پایگاهها تمام ویژگی های یک پایگاه اطلاعاتی جامع و مانع را دارا می باشند . و از سوی دیگر بدیهی است لازمه استفاده کارا و موثر از اطلاعات ، داشتن سیستمی است که این بهره گیری را با مدیریتی متمرکز امکان پذیر سازد. برای ایجاد چنین سیستمی است که فناوری بانکهای اطلاعاتی ایجاد شده تا این حد رشد کرده است. واژه مدیریت اطلاعات و مدیریت دانش در رشته ها و زمینه های مختلف علمی به کار برده شده است. از جمله در علوم کامپیوتر، بازرگانی، مدیریت و کتابداری و اطلاع رسانی و درتمامی این جنبه ها مورد بررسی قرار گرفته است .اما کمتر در مورد پایگاههای اطلاعاتی که رسالت اصلی آنها مدیریت اطلاعات و در سالهای اخیر تا حد زیادی مدیریت دانش است پژوهش صورت گرفته است . بر همین اساس این پژوهش برای پاسخ به سوالات زیر انجام گرفته است :
1. تفاوت بانک اطلاعاتی با پایگاه اطلاعاتی ؟
2.آیا پایگاههای اطلاعات پزشکی ایران تمام جنبه های لازم برای یک پایگاه را دارا می باشند ؟
3.آیا اطلاعات و دانش در این پایگاهها به نحو مطلوب مدیریت می شوند ؟
کلید واژه ها : پایگاه اطلاعاتی IRANMEDEX ، بانک های اطلاعاتی ، ویژگی های پایگاه اطلاعاتی ، مدیریت اطلاعات ، مدیریت دانش
روش کار
این پژوهش به روش پیمایشی توصیفی و با استفاده از سیاهه کنترل انجام شد . روش جمع آوری داده ها نیز مشاهده مستقیم است.
یافته ها
با استفاده از مطالب موجود در کتب و مقالات و همچنین پایگاههای اطلاعاتی اینترنتی ابتدا به ویژگی های مشترک ذکر شده در سه مورد پایگاه اطلاعاتی ، مدیریت اطلاعات و مدیریت دانش که تمرکز اصلی این مقاله بر روی آنهاست پی بردیم و سپس به مقایسه معیارهای ذکر شده در پایگاه اطلاعاتیIRANMEDEX و بانک های اطلاعاتی پژوهش های زیست محیطی ایران، پژوهش های ايدز ايران، پژوهش های هپاتیت ايران، پژوهش های سرطان های گوارش ايران، پژوهش های استئوپروز پرداختیم .
بحث
با توجه به نقش حياتي اطلاعات علمي و فني، براي پيشرفت علم و تكنولوژي در توسعه اقتصادي و اجتماعي، اهميت دستيابي پژوهشگران و متخصصان و ساير استفاده كنندگان به اطلاعات مناسب، دقيق و روزآمد، روز به روز آشكارتر ميشود. از این رو نیز یافتن پایگاههای اطلاعاتی کار آمد زمانی امکان پذیر است که کاربران از ویژگی های آن آگاه باشند و نهایتا آن پایگاه در صورتی میتواند نیازهای کاربران خود را به طور کامل بر طرف کند که اطلاعات خود را ابتدا مدیریت کند و در سطحی بالاتر آنها را به آگاهی و دانش مبدل کند .
نتیجه گیری
بطور کلی 16 مورد دررابطه با ویزگی های پایگاهها و بانک های اطلاعاتی و 7 مورد در رابطه با ارزیابی فرآیند مدیریت اطلاعات و دو مورد در رابطه با ارزیابی مدیریت دانش از منابع مختلف استخراج شد که در پایگاه اطلاعاتی IRANMEDEX که یک پایگاه اطلاعاتی منبع متنی / آماری است و بانک های وابسته به آن ویژگی های یک پایگاه اطلاعاتی بطور کامل یافت می شد . اما عدم وجود مواردی مانند صفحات کمکی (راهنما) و اصطلاح نامه در آنها و همین طور نسخه قابل چاپ در بانک های اطلاعاتی یک نقص برای آنها به شمار می رود. در زمینه مدیریت اطلاعات نیز IRAMEDEX فقط 4مورد از 7 مورد مذکور را دارا بود و بانکهای اطلاعاتی آن 2 مورد و به طور کلی
فقدان مواردی همچون خلق ، تبدیل و حذف در آنها وجود دارد. پس از نظر مدیریت اطلاعات نیز در سطح ضعیف رو به متوسط عمل کرده اند . اما از بین دو رویکرد متفاوت مدیریت دانش : اطلاعات محوری و یادگیری محوری دانش که اطلاعات محوری مدیریت دانش ، دانش موجود در انتشار می دهد و یادگیری محوری مقاصدی همچون آفرینش فرصت هایی برای تسریع یادگیری دارد . بحث اطلاعات محوری در پایگاهها و بانکهای اطلاعاتی مورد بررسی تا حدودی به چشم می خورد اما بحث یادگیری محوری که به عنوان مثال یکی از لازمه های آن موتور جستجوی پزشکی مبتنی بر شواهد EBM) ) است به طور کامل در آنها رعایت نشده است پس از نظر مدیریت دانش ضعیف عمل شده است .